فرهنگ و زیرساخت یا زیرساخت و فرهنگ؟

به گزارش سایت جیرفت من: سوال اساسی که ذهن مهندسان و کارشناسان حوزه راه، حمل و نقل و ترافیک و همینطور پلیس راه کشور را به خود مشغول کرده است این است که چرا حوادث جاده‌ای در ایران به این مقدار زیاد است؟

طی ۲۰ سال گذشته، بیش از ۲۸۰ هزار شهروند ایرانی جان خود را در حوادث جاده‌ای از دست داده اند و ۱۵ برابر همین مقدار نیز مجروح شده‌اند. این مقدار تلفات انسانی از نظر آمار از شهدای جنگ تحمیلی نیز فراتر رفته است.

خسارت اقتصادی نهان این حوادث سالیانه ۱۱۶۸۰ میلیارد تومان برآورد شده است. ۳ عامل راه، انسان و وسیله نقلیه در یک حادثه تاثیرگذارند.

سازمان راهداری و حمل و نقل جاده ‌ای کشور گفته است ۸۰ درصد تصادفات منشاء انسانی دارند. در مقاله پیش رو به دنبال جواب این سوال هستیم که آیا عامل فرهنگی (انسان) در حوادث تاثیرگذارتر است یا عامل زیرساخت (راه و وسیله نقلیه)؟ در حقیقت فرهنگ و زیرساخت یا زیرساخت و فرهنگ؟

1- بیش از ۱۹ میلیون خودرو و ۶ میلیون موتورسیکلت در کشور وجود دارد. همچنین شبکه جاده‌ای ۱۲۰ هزار کیلومتر راه شامل آزادراه، بزرگراه، راه اصلی و راه فرعی و ۱۰۰ هزار کیلومتر راه روستایی دارد. اینکه این شبکه متناسب با جمعیت و تعداد خودروهای هر استان می‌باشد خود بحث مفصلی را می‌طلبد.

2- قطعا رشد شبکه حمل و نقل جاده‌ای متناسب با رشد جمعیت شهروندان و تعداد خودروها نبوده و نمی‌باشد. در شبکه معابر شهری نیز وضعیت بدتر است. مگر در یک استان محروم مثل کرمان سالیانه چند کیلومتر بزرگراه بین شهری و شهری ساخته می‌شود؟ درحالی که تعداد خودروهای تولیدشده به شدت افزایش یافته است.

3- با اقدامات فرهنگی صورت گرفته از سوی پلیس و سایر نهادهای دخیل در حمل و نقل جاده‌ای بسیاری از مردم مسائلی مثل بستن کمربند ایمنی و صحبت‌نکردن با تلفن همراه یا عبور نکردن از چراغ قرمز در معابر شهری در حین رانندگی را رعایت می‌کنند. حجم موتور و  شتاب خودروهای عموم مردم هم به شکلی نیست که بتوانند با سرعت های سرسام آور و خطرناک رانندگی کنند چرا که عمده مردم کشور فقط می‌توانند خودروهای کم‌توان داخلی و … بخرند.

4- در شبکه حمل و نقل جاده‌ای قطعا مشکلات و کمبودهای فراوانی وجود دارد. از منظر اقتصادی، کمبود اعتبارات و از منظر فنی، سرعت طرح نسبتا پایین و رعایت‌نکردن بعضی از ضوابط آیین نامه‌های طرح هندسی (نشریه شماره 415)، روسازی (نشریه شماره 234) و ایمنی (نشریه شماره 267) در طرح و ساخت راه‌ها بی شک بر ایمنی شبکه جاده‌ای تاثیر منفی گذاشته است.

5- اگر فرض کنیم ۸۰ درصد تصادفات منشا انسانی دارند یعنی شبکه حمل و نقل جاده‌ای و خودورها ۲۰ درصد در حوادث تاثیرگذارند؟ ظواهر و آمار که چنین چیزی را نشان نمی‌دهد. برای مثال نیکزاد وزیرسابق راه و شهرسازی، علی دایی فوتبالیست مشهور، مرحوم مهرداد میناوند بازیکن سابق تیم ملی و یک نماینده مجلس دهم با “تویوتا لندکروز” تصادف کردند اما حادثه منجر به فوت برای آنها رخ نداد و این اتفاقی نبود. حداقل حوادث با این خودروی ایمن، کمتر منجر به مرگ می‌شود.

آیا همه مردم ایران می‌توانند چنین خودرویی بخرند و سوار شوند؟ جواب خیر است اما قطعا پاسخ این است که خودروسازهای داخلی یا باید با استاندارهای ایمنی روز دنیا همراه شوند یا راه برای ورود خودروهای با کیفیت، ایمن و ارزان خارجی( ژاپنی و کره‌ای) باز شود تا عموم مردم قادر به خرید این خودروها شوند.

نتیجه گیری

تخصیص بودجه در بهسازی، ساخت و توسعه شبکه حمل ونقل جاده ای قطعا یک سرمایه گذاری محسوب می‌شود نه هزینه. تجربه سال‌های اخیر نشان داده است که خودروسازهای داخلی پیشرفت نمی‌کنند مگر راه برای ورود خودروهای با کیفیت و ایمن خارجی (با تعرفه کم) باز شود. ایران سومین کشور از نظر تعداد تحصیل کرده‌ها در جهان است. پس فرهنگ شهروندان ایران آنقدر ضعیف نیست که منجر به حوادث جاده‌ای با چنین آمار بالایی شود. ما بیشتر نیاز به زیرساخت داریم تا فرهنگ. پس به ترتیب زیرساخت و فرهنگ، نه فرهنگ و زیرساخت…

بقلم: محمد سیدی مَرغکی (دانش‌آموخته فوق لیسانس مهندسی عمران- راه و ترابری)

انتهای پیام۱۰۰۱* http://jiroftman.ir/?p=5372

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دو × 1 =