میدان‌های انقلاب (سپاه) و امام حسین(ع) جیرفت در اولویت احداث تقاطع غیرهمسطح

به گزارش سایت جیرفت من: مهندسی ترافیک از اساس دو هدف اصلی را دنبال می‌کند: کاهش زمان سفر و افزایش ظرفیت شبکه. تقاطع‌ها و تبادل‌ها (اصطلاح کتابی تقاطع‌های غیرهمسطح، “تبادل” می‌باشد) برای تسهیل عبور و مرور و کاهش زمان سفر ساخته می‌شوند.

مطالعه و برنامه‌ریزی برای ساخت آنها باید دقیق و منطبق بر معیارهای آیین‌نامه‌های مهندسی و نیازها باشد. طراحی و اجرای صحیح یک تقاطع باعث امنیت روانی- اجتماعی کاربران و از سوی دیگر طرح و اجرای اشتباه آن تبعات هزینه‌سازی برای شهروندان در بر خواهد داشت. در مقاله پیش رو نگاهی تحلیلی به اولویت‌بندی احداث تقاطع‌های غیرهمسطح در شهر جیرفت شده است.

دیدگاه کلی

در نگاه کلی احداث هر زیرساخت حمل و نقلی در شهرها امری مقبول و مثبت است و باعث کاهش هزینه‌ها و بهبود زندگی شهروندان خواهد شد. اما باید با مطالعه و برنامه‌ریزی صحیح و اصولی، تبعات منفی ناشی از ساخت آنها را مثل محدویت‌های حین ساخت و یا اثرات منفی در زمان بهره‌برداری را تا حد ممکن کاهش داد.

تجربیات گذشته

پروژه‌های کم‌بازده و به نوعی شکست‌خورده احداث تقاطع غیرهمسطح در کشور کم نیستند. بزرگترین آنها بزرگراه طبقاتی صدر در پایتخت است که به گفته کارشناسان خودرومحور بودن و آسیب‌پذیری آن در برابر زلزله هزینه ۱۳۰۰ میلیارد تومانی آن را زیر سوال برده است. وبسایت وزارت راه و شهرسازی در مقاله‌ای تحلیلی ۵ نقص اساسی برای آن برشمرده است. از نمونه‌های دیگر که مشخصا در استان کرمان می‌توان نام برد تقاطع چهارراه احمدی در شهر کرمان  و زیرگذر حجربن عدی در جیرفت می‌باشند که خالی از نقص نیستند و هر شهروند غیرمتخصص نیز می‌تواند قضاوت کند که این زیرساخت‌ها با این هزینه‌های گزاف می‌توانستند به شکل بهتری ساخته شوند.

میدان انقلاب(سپاه)

میدان سپاه جیرفت به عنوان یک تقاطع شریانی که محل اتصال کمربندی کریدور بین‌المللی جنوب به شرق، ورودی- خروجی اصلی شهر و نقطه اتصال به شهرک‌های پرجمعیت و بافت جدید می‌باشد از اهمیت زیادی از نقطه‌نظر مهندسی ترافیک برخوردار است.

این شرایط پتانسیل ازدحام، تداخلات ترافیک، برخورد و کاهش ایمنی این محل را به شدت افزایش می‌دهد. از اینرو اگر بخواهیم برای احداث تقاطع‌های غیرهمسطح در جیرفت اولویت‌بندی داشته باشیم این نقطه با توجه به شرایط ترافیکی و هندسه آن در راس اولویت‌ها می‌باشد. البته عبور دکل‌های برق فشارقوی از میان بولوارهای عمود بر آن، معضلی اساسی است که حتی مطرح‌کردن چنین پروژه‌ای را نیز به با چالش مواجه می‌کند که البته برای آن راهکار وجود دارد و نباید وجود چنین موانعی این پروژه را از اولویت‌های زیرساخت‌های معابر شهر جیرفت حذف کند.

میدان امام حسین(ع)

شکل هندسی و پیاده‌سازی این میدان ایراد اساسی دارد و با توجه به اینکه اولین نقطه جمع و پخش ترافیک در ورودی(خروجی) شهر می‌باشد اهمیت زیادی از نظر ایمنی ترافیک دارد.

با توجه به اینکه در آینده کمربندی به این نقطه متصل می‌شود، این اهمیت دوچندان می‌شود و طبیعتا تداخلات ترافیکی آن نیز تشدید می‌شود. تحلیل‌های نرم افزار Aimsun (قوی‌ترین نرم افزار شبیه‌سازی ترافیک شهری) که بر روی این میدان انجام شده، نشان می‌دهد که این میدان بدون احداث تقاطع غیرهمسطح نیز قابل اصلاح است. این اصلاح از طریق اصلاح روسازی(آسفالت)، خطکشی‌های هندسی، و شیب(بربلندی،Dever) میدان امکان‌پذیر است که هزینه‌های آن نسبت به احداث تقاطع غیرهمسطح بسیار بسیار کمتر است. البته تا زمان متصل‌شدن کمربندی و برآورد حجم ترافیک عبوری از آن نمی‌شود تحلیل دقیقی انجام داد و اگر احداث تبادل در آن میدان غیرقابل اجتناب شود تا آن زمان می شود به روش‌های کم‌هزینه بسنده کرد.

نتیجه‌گیری

یکی از رویکردهای اقتصاد مقاومتی مد نظر رهبری، تمرکز دقیق بر مطالعه و برنامه‌ریزی برای کاهش هزینه‌ها و افزایش بهره‌‌وری در کشور است. تجربیات تلخ گذشته در مورد احداث تقاطع‌های غیرهمسطح و سایر زیرساخت‌ها در کشور، دقت هرچه بیشتری برای این نوع پروژه ها را می‌طلبد و همچنین باید دقت داشت با توجه به شرایط تحریمی کشور، الان زمان مناسبی برای سعی و خطای مدیران شهری در تصمیم‌گیری‌ها نمی‌باشد. میدان سپاه و سایر تقاطع‌ها در جیرفت اگر بخواهند تبدیل به یک تقاطع غیرهمسطح اصولی و زیبا شوند نیاز به مطالعه و برنامه‌ریزی دقیق و مشورت با مشاوران، صاحب‌نظران و کارشناسان دارند و در غیر اینصورت تجربیات تلخ گذشته که بعضی از آنها فاجعه مهندسی محسوب می‌شوند، تلخ‌تر از قبل تکرار خواهند شد.

بقلم: محمد سیدی مَرغکی(دانش‌آموخته فوق لیسانس مهندسی عمران-  راه و ترابری)

انتهای پیام۱۰۰۱* http://jiroftman.ir/?p=5428

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

19 − 13 =